Zengende zomerhitte & afstuderen

Het is de laatste maanden ontzettend mooi weer, althans dat heb ik gemerkt aan de warmte die in het lokaal hing tijdens mijn afstuderen. Van de natuur heb ik de laatste tijd weinig mee gekregen en nu ik bijna klaar ben het afstuderen is het zo warm dat de mussen letterlijk van het dak vallen.

Zonde, want het gaat al zo slecht met de heggenmus, de huismus en de ringmus in Nederland. Niet alleen mussen hebben last van de warmte maar bijna alle inheemse vogelsoorten. (TIP: als je deze vogels wilt helpen zet  dan een bakje water in de tuin, waarin vogels kunnen badderen of drinken).

Toch zijn er ook vogels die dit warmere klimaat wel kunnen waarderen. Denk maar eens aan de bijeneter. Vorige eeuw konden we alleen maar dromen dat hij in ons “koude” kikkerlandje voorkwam, maar sinds 2010 broed deze soort op diverse locaties in Nederland. Nog een opvallende verschijning is de flamingo. Deze zien wij de afgelopen jaren ook steeds meer in Nederland verschijnen. Vroeger waren dit meestal ontsnapte exemplaren. Echter broeden er Europese flamingo’s vlak over de grens bij Duitsland en foerageren zij in heel Nederland.

Bijeneter met prooi

Nederland begint steeds meer op Zuid-Europa te lijken! Dus mocht je nu niet op vakantie gaan, wees niet getreurd. Hier in Nederland zijn genoeg unieke en kleurrijke dieren om op de foto te zetten. Pak je camera en check de gegevens op waarneming.nl en wie weet schiet jij wel veel beter plaatjes dan je maatje in Zuid-Frankrijk. Wij zijn benieuwd naar het beste wildlifekiekje van deze zomer!

Deel jouw beste foto met ons op sociale media via #widb of @waarisdatbeestje.

Blog: in de ban van de ring

Zwartkop man

Waarom hebben vogels een ringetje om hun poot? En hoe doe je dat? Dat lees je in deze blog, want Natuurliek neemt een kijkje in de keuken bij vogelringstation Het Gooi!

Zondag spreek ik om 05:15 af met vogelaar Christian om samen naar het ringstation te fietsen. Zo kon ik niet verdwalen (dacht ik), maar zelfs mét Google Maps was het raak. Uiteindelijk komen we iets later -maar dus nog steeds achterlijk vroeg- aan in Oud Valkeveen. Normaal is dit gebied niet toegankelijk, maar de ringers hebben een speciale vergunning. De netten stonden gisteravond al klaar, maar nog dicht. ’s ochtends worden de netten opengezet. De rest van de vogelringgroep loopt ergens in het hoge riet tussen het orkest van zangvogels om de vogels te verzamelen.

Vogels bevrijden!
Er staan een stuk of tien netten waar de vogels in vliegen. Eigenlijk voelt het een beetje als ‘stropen’ om ze zo te vangen. Maar de informatie die je ermee verkrijgt is ontzettend waardevol. Ik ben onder de indruk hoe snel en vakkundig Christian de vogels uit het net haalt. De meeste lijken nog aardig relaxed naar omstandigheden. Hij doet de vogels in de stoffen tasjes die ik draag. De mezen mogen in een apart zakje, omdat ze agressief zijn tegen de andere zangvogels. Het gekke is, dat ik zelfs als ik de vogel letterlijk in mijn hand heb, soms niet weet welke soort het is. Sommigen herken je juist aan het geluid of de vlucht. Het is wel erg bijzonder om ze eens van zo dichtbij te bekijken.

Vogels ringen
Zwartkop vrouw in het net

 

 

 

 

 

Vogels ringen
Net (open)

Inbreken op de vogelprivacywet
Als de eerste ronde is gedaan, nemen we de vogels mee naar binnen. Rudy en Harry geven ze een ring met een code, die klik je gewoon om het pootje heen met een tang. Een aantal vogels krijgt een geolocator om die licht opvangt, waaraan je aan de hand van de zonuren precies af kunt lezen waar op de wereld ie is geweest. Ook verzamelen de mannen zoveel mogelijk gegevens. Alles wordt nauwkeurig bijgehouden. Welke soort het is, of de vogel al eerder is gevangen, de leeftijd, het geslacht, de lengte van de vleugels, het gewicht, of ie last heeft van parasieten, hoe vet het diertje is en of de vogel een broedvlek heeft. Van dat laatste had ik nog nooit gehoord. Door de veertjes zachtjes aan de kant te blazen, kun je aan de buik zien of de vogel wel of niet aan het broeden is en zelfs of deze jongen heeft. Het vrijlaten van de vogels voelt wel erg goed 🙂

Ringen
Ringen

 

 

 

 

Geolocator
Geolocator

Superveel soorten
We herhalen hetzelfde rondje nog een aantal keer en vinden veel mooie soorten. Kleine karekiet (dat waren er zoveel dat ik nu ieder bruin vogeltje voor een karekiet aanzie), rietzanger, boomklever, merel, koolmees, pimpelmees, bosrietzanger, grote bonte specht (die vloog weer uit het net), zwartkop, zanglijster en een grote karekiet. Die laatste was nog niet gezien in het gebied waar we waren, mooi!

Vleugels opmeten
Vleugels opmeten

Meten is weten
De vogelwerkgroep ringt al meer dan 20(!) jaar in dit gebied. Door al deze gegevens structureel bij te houden, kan Sovon hier conclusies uit trekken over de algehele populaties. Maar ook voor het specifieke gebied waar ze meten. Bijvoorbeeld informatie over de conditie, voortplanting, waar ze broeden, overlevingskansen, waar de vogels heen trekken in het voorjaar en najaar en of ze bepaalde ziektes overbrengen. Nuttig dus!

Kleine karekiet
Kleine karekiet

Blog: Dieren met snelle planga’s

Planga

Voor de scholieren en studenten onder ons, is het bijna zomervakantie. De tijd van plakkerige zonnebrand, wandelende rode kreeften en het uitzoeken van die hippe, toffe snelle planga (; jongerenwoord voor zonnebril) waarmee jij de blitz maakt op het strand van jouw favo vakantie bestemming.

Niet alleen is die snelle planga van je de eerste eye-catcher voor een potentiële date, maar helpt hij ook nog enigzins tegen die felle zon die in je oogjes schijnt. Daarnaast voorkomt het meteen van die witte knijpstreepjes op je bruine bakkes, dubbele winst dus. Het is dan ook logisch dat niet alleen wij mensen gebruik maken van de gemakken die de snelle planga ons biedt. Sterker nog, dieren zijn DE uitvinder van dit hippe hoofdversiersel.

In Nederland zijn er verschillende diersoorten die graag staan te shinen met hun snelle planga. Zo heeft bijvoorbeeld de visarend enorm veel baad bij zijn ingebouwde snelle planga. Dagelijks vliegt hij uren boven het water op zoek naar vissen die hij met zijn scherpe klauwen uit het water kan trekken. Zonder die donkere streep rondom zijn ogen zou de schittering van het water hem constant verblinden, maar daar komt zijn snelle planga in actie, die ervoor zorgt dat het meest felle licht deels wordt geabsorbeerd.

Visarend
Visarend

Ook wasberen zijn de trotse eigenaar van een prachtige snelle planga. Deze vuilnisbak struiners zoeken hun voedsel van oorsprong eigenlijk in en rondom het water. Voor hen is een ingebouwd zonnebrilletje ook zeker handig om hun voedsel te kunnen vinden. Tegenwoordig helpt hij vast ook tegen de schittering van de deksel van de vuilnisbak. Ook kleinere dieren zoals de eikelmuis hebben een ingebouwde snelle planga. Omdat ze vooral actief zijn in nacht en het begin van de schemering helpt hun snelle planga hoogstwaarschijnlijk om de eerste felle zonnestralen wat dragelijker te maken. Net als dat wij mensen hem graag inzetten op een brakke dag.

Zo zie je maar, mens of dier, snelle planga’s geven altijd plezier!
Dus als je dadelijk op het strand ligt te bakken, denk er dan aan om je snelle planga erbij te pakken.

De jaarlijkse dassentelling in het Hart van Drenthe

De jaarlijkse speech van Pauline Arends.De afgelopen weken hebben we kunnen genieten van prachtig zomers weer. Vogels vliegen af en aan om hun jongen te voeren, de weidevogels zijn druk bezig met het verjagen van buizerds, kraaien en kiekendieven en jonge vosjes en reeën zetten hun eerste stapjes in de keiharde natuur. Zelf ben ik onderweg naar Drenthe. Niet voor vogels, vossen of reeën maar voor mijn lievelingsdier de das!

Op het moment dat ik aan kom lopen, is Pauline Arends (boswachter ecologie) al druk bezig met haar jaarlijkse speech voor bijna 90 geïnteresseerden dassentellers. Pauline bereidt ons voor op wat we vanavond kunnen verwachten. We krijgen te horen dat het belangrijk is om rekening te houden met de windrichting en dat het dragen van lange kleding geen overbodige luxe is met alle knutjes en muggen die dorstig rondvliegen in het bos. Het gebruik van muggenspray is een absolute ‘no go’ omdat dassen een fantastisch reukvermogen hebben. Pauline benadrukt ons om ook goed op het gedrag van de dassen te letten. De belangrijkste tip die we meekrijgen is dat we lekker moeten genieten van de natuur, of je nu wel of geen dassen te zien krijgt.

Onder begeleiding van schapen lopen we richting de burcht.
Onder begeleiding van een kudde schapen lopen we richting de burcht.

In totaal wordt vanavond bij ruim 35 burchten geteld waardoor je een goed beeld krijgt van het aantal dassen in dit specifieke natuurgebied. Samen met Denise en Tim ben ik onderweg naar een dassenburcht gelegen op de hei. We worden verwelkomd door een kudde schapen die ons mekkerend richting de burcht begeleiden. Eenmaal aangekomen op de plek, klappen we de stoeltjes uit en zitten we er, met een verrekijker in onze hand, helemaal klaar voor. We hebben geluk dat het waait want hierdoor is de kans groter dat ze ons niet ruiken. Daarnaast hebben we ook bijna geen last van knutjes en muggen, dus vooralsnog begint het goed. Na ruim een half uur spotten we het eerste zoogdier! Geen das helaas, maar een ree die nietsvermoedend onze kant op komt. Dit vind ik zelf altijd het mooist. Normaal gesproken ben je al wandelend een verstorende factor maar nu je een hele avond stil zit, maak je onderdeel uit van dit prachtige decor. De ree graast rustig verder terwijl we in de verte een koekoek horen.

Onze eerste das laat zich voorzichtig zien.
Onze eerste das laat zich voorzichtig zien.

Na ruim een uur is er nog geen enkel spoor van een das te bekennen. De zon beweegt zich langzaam achter de bomen omlaag en ik vertel Denise en Tim dat dit het moment is dat de dassen actief worden. Doordat het een vrij grote burcht is kijken we allemaal naar een bepaald gedeelte van de burcht. Tim rechts, Denise links en ik bewaak het midden. Niet veel later geeft Denise mij een elleboogstoot in mijn zij . Ik schrik op en kijk Denise vragend aan. Denise wijst naar de burcht en jahoor, onze eerste das van de avond is gespot. Met zijn drieën kunnen we hem goed door de verrekijker bekijken. Hij is zichzelf uitgebreid aan het krabben en schudt nog eens al het zand van zijn lichaam. De das is erg alert want tussendoor steekt hij meerdere keren zijn kop omhoog en ruikt of de kust veilig is. Plots schiet hij weer terug naar beneden zijn burcht in. Shit… dan heeft hij ons toch geroken. Snel controleer ik de windrichting en merk dat de wind inderdaad is afgenomen. We besluiten om meer afstand te nemen van de burcht en hopen stiekem op een tweede kans.

Nog meer dassen
Niet veel later komt er weer een das naar boven. Met de verrekijker zien we dat deze das een andere kleur heeft. Yes, das nummer twee! Deze das loopt gelijk richting de hei om daar naar eten te zoeken. Een kwartier later zien we weer een das uit dezelfde pijp naar boven komen. Dit is waarschijnlijk dezelfde das, die we eerder op de avond ook zagen. Deze keer zit de das er een stuk relaxter bij en er komen zelfs nog twee dassenhoofdjes te voorschijn. We kunnen de dassen goed observeren van deze afstand. Een van de drie dassen gaat weer terug de burcht in en begint druk te graven. Een andere das komt achterwaarts teruggelopen met een bol nestmateriaal tussen zijn poten. Wat een bijzonder gezicht om deze dassen zo huiselijk bezig te zien. De één ruimt de burcht op en de ander zorgt voor het nieuwe beddengoed. Voldaan keren we rond de schemering terug bij de auto. Met een giga big smile stappen we de auto in om terug te rijden naar het kantoor van Staatsbosbeheer. Pauline hoeft alleen al naar onze gezichten te kijken om te zien dat we een top avond gehad hebben. We geven onze eindscore van vijf dassen door aan Pauline en sluiten de avond af met een kop warme chocolademelk. Wat een unieke belevenis en top om de avond af te sluiten met alle sterke verhalen van de andere dassentellers.

Het prachtige decor waar we onderdeel van waren.
Het prachtige decor.

Vacature manager (insecten) hotel

Honingbij

Misschien herken je het wel, van die momenten dat je ECHT graag iets wilt maken. Dat had ik dit weekend. Gelukkig probeer ik deze behoefte dan wel op een functionele manier in te zetten.

Zelf vind ik het altijd stom dat insectenhotels in de winkel altijd zo extreem perfect (en duur) zijn. Daarom ben ik zelf maar aan de slag gegaan. Wel moet ik jullie zeggen dat het maar goed is dat (de meeste) insecten niet zo kieskeurig zijn. Als je maar je best hebt gedaan, zeggen lieve moeders dan altijd.

Metselbij aan het metselen

Boodschappenlijst
Als je het slim bekijkt, kun je eigenlijk met spullen die je thuis hebt liggen al een insectenhotel maken. Het enige wat ik apart heb gekocht zijn een aantal bamboestokken voor €2,50. Het geeft ook een goed gevoel om de insectenhotels van €30,- te kunnen laten staan moet ik eerlijk bekennen. Eens een Hollander, altijd een Hollander.
Verder heb ik de volgende materialen gebruikt:

  • Plank van een oude kast
  • Twee stammetjes van een oude tak
  • Boormachine
  • Schroeven
  • Kniptang
  • Zaag

De overige spullen die wel op de foto, maar niet in de lijst zijn waren fantastische hersenspinsels die niet zo goed hebben gewerkt. Of je moet heel technisch zijn en dit soort dingen kunnen plannen.

Benodigdheden
Weer een nieuwe aflevering van ‘Het (insecten) Blok’

The buildingsite
Voordat je begint is het handig om te weten of je pleisters in huis hebt. You know, just in case. Daarna kan je beginnen met zagen. Ik heb zelf gewoon een aantal plankjes gezaagd, maar ik ben zo vrij geweest om ze achteraf even op te meten! Dus hierbij het DIY boor-het-in-elkaar-pakket.

  • Twee zij planken (10x10cm)
  • Twee dak planken (27cmx10cm) en (25cmx10cm)
  • Bodemplank (10x25cm)

In het kader van het leren van andermans fouten: de twee dakplanken schroef je tegen elkaar aan. Als je dus twee planken van dezelfde afmeting neem dan wordt een kant van het dak langer dan de andere en moet je weer zagen. Zoals je merkt, inzicht is niet geheel mijn ding.

Fase1 insectenhotel
Een huis wordt een thuis (met een gelijk dak)

Als je dit allemaal hebt gezaagd komt eigenlijk het makkelijke deel. Alles gewoon lekker in elkaar boren! Hier en daar een schroef erin totdat het vast zit. Het maakt toch niet uit hoe het er uit ziet. Het is vooral belangrijk dat het huis niet instort zodra de bewoners erin zitten.

Fase 2 insectenhotel
Dit kunnen we allemaal

All inclusive hotel
Nadat je alles in elkaar heb geknutseld en de pleister-la hebt geplunderd, kun je lekker achterover zitten en genieten van je kunstwerk. Het leukste is natuurlijk om de insecten te zien genieten. Zet het hotel op een plek waar het niet te nat wordt en de wind er niet direct in waait. Als je nu ook nog wat bloemen in je tuin hebt staan is het gelijk geupgrade naar een All inclusive hotel! 24-uur open buffet, ideaal toch! Dan komen de gasten snel genoeg een kijkje nemen bij de nieuwste hot-spot in de buurt.

En dat allemaal in een middagje werk, je eigen insectenhotel.

Eigen insectenhotel
De ‘gasten’ zullen je om de oren vliegen!